ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಮಾನವ ದುರಂತದ ತೀವ್ರತೆಯ ಮಗ್ಗಲುಗಳು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. ನೊಂದವರ ಸಾಂತ್ವನಕ್ಕೆ ನಾವು ಮುಂದಾಗಿದ್ದೇವೆಯೆ? ಸಹಾಯಹಸ್ತ ಚಾಚಿ ಎಂದು ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿರುವ ಮನವಿಗಳು ನಿಮ್ಮ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದಿಲ್ಲವೆ? ಮಾನವೀಯತೆಯ ನೆರವಿನ ಬಗ್ಗೆ ದೊಡ್ಡದೊಡ್ಡ ಮಾತನಾಡುವ ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಈಗೆಲ್ಲಿವೆ?

ದೇಶ ವಿಭನೆಯ ಬಳಿಕ ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 4 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಬೋಡೋಗಳು ಹಾಗೂ ಮುಸ್ಲಿಮರು ಬುಡಸಮೇತ ತಮ್ಮ ನೆಲೆಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕೇವಲ 10 ದಿನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಭೀತಿಯಿಂದ ಮನೆ-ಮಠ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತೊರೆದು ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಮಿಂಚಿನ ವೇಗದ ಸಂಪರ್ಕ, ಸುದ್ದಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ವ್ಯಾಪಕತೆ ತೀವ್ರವಾಗಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಈ ಘಟನೆಗಳಿಂದ ನಾವು ವಿಚಲಿತರಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದರೆ ಏನು ಹೇಳೋಣ?

2002ರಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತ್ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡ ನಡೆದಾಗ ೨ ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರ ಬದುಕು ಗಾಳಿಗೆ ತೂರಿಹೋಯಿತು. ಆಗಲೂ ಅಷ್ಟೇ. ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವವರ ನೆರವಿಗೆ ಬಂದವರು ತೀರಾ ಅತ್ಯಲ್ಪ. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ವರ್ಷ ಮೊದಲು ಭೀಕರ ಭೂಕಂಪದಿಂದ ಜನ ಸಾವು-ನೋವಿಗೆ ಗುರಿಯಾದಾಗ ದೇಶ-ವಿದೇಶಗಳಿಂದ ಕಾರ್ಪೋರೇಟ್ ಜಗತ್ತಿನಿಂದ ಉದಾರ ನೆರವಿನ ಮಹಾಪೂರವೇ ಹರಿದು ಬಂದಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಂತಹ ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ದುರಂತಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ ಯಾರೂ ನೊಂದವರ ನೆರವಿಗೆ ಧಾವಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಪದೇ ಪದೇ ಸಾಬೀತಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹೀಗೇಕೆ?

ಅಸ್ಸಾಂ ಕೂಡ ಈಗ ದಶಕದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಭೀಕರ ನೈಸರ್ಗಿಕ ದುರಂತ, ಪ್ರವಾಹ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿ ನಲುಗುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರವಾಹ ಸಂತ್ರಸ್ತರ ನೆರವಿಗೂ ನೂರಾರು ಸಂಘಟನೆಗಳು ಪೈಪೋಟಿಯಲ್ಲಿ ನೆರವಿನ ಹಸ್ತ ಮುಂದೆ ಚಾಚುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಕೊಕ್ರಝಾರ್, ಧುಬ್ರಿ, ಚಿರಂಗ್ ಮತ್ತು ಬೊಂಗೈಗಾಂವ್ ನ ಹಿಂಸಾಗ್ರಸ್ತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮನೆ-ಮಠ ಕಳೆದುಕೊಂಡವರ ನೆರವಿಗೆ ಬರುವವರು ಯಾರು?

ಹಿಂಸಾಚಾರದಿಂದಾಗಿ ನೆಲೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡವರಿಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ನಿರಾಶ್ರಿತರ ಶಿಬಿರಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಹೊರಗಿನವರಿಗೆ ಸರಕಾರವೇ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಕೆಲವು ಮಾನವೀಯ ಸಂಘಟನೆಗಳಿಗೆ ನೆರವು ನೀಡುವ ಮನಸ್ಸಿದ್ದರೂ ಅದನ್ನು ಮಾಡಲಾಗದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಜನರ ನಡುವಣ ಕಂದಕ ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಗಲವಾಗುತ್ತದೆ ಅಷ್ಟೆ. ನಿರಾಶ್ರಿತ ಶಿಬಿರದಲ್ಲಿರುವ ಮಗುವಿನ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಹಸಿವು ಅದರ ತಾಯಿಯ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ದ್ವೇಷವನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತದೆ. ಅಮಾನುಷ ದಾಳಿಕೋರರು ಉಂಟುಮಾಡಿದ ಗಾಯಗಳನ್ನು ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ವಾಸಿಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಅಜಾಗ್ರತೆಯ ಶುಶ್ರೂಷೆಯಿಂದ ಗಾಯಗಳು (ಮೈಮೇಲಿನ ಗಾಯ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಮನಸ್ಸುಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಾಜಕ್ಕಾದ ಗಾಯಗಳೂ) ಉಲ್ಬಣವಾಗುತ್ತವೆ ಅಷ್ಟೆ. ಭಯವು ಭೀತಿಯ ದುಸ್ವಪ್ನವಾಗಿ ಬದಲಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ದುರಂತಗಳು ನಮ್ಮ ಹೃದಯವನ್ನು ಆರ್ದ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ, ನೆರವಿನ ವಿಷಯದಲ್ಲೂ ನಮ್ಮ ಕೈಗಳು ಉದಾರವಾಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಮನುಷ್ಯನ ಅಮಾನವೀಯ ಕೃತ್ಯಗಳಿಂದ ಸಮಾಜದ ಮೇಲೆ ಉಂಟಾದ ಆಘಾತಕ್ಕೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಸರಕಾರವೂ ರಾಜಕೀಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸೇವಾ ಸಂಘಟನೆಗಳೂ ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ತಂದುಕೊಂಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಸಂತ್ರಸ್ತರನ್ನೇ ನಾವು ದೂಷಿಸಬೇಕಷ್ಟೆ. ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಾವು ಪಕ್ಷಪಾತಿಗಳಾಗಿಬಿಡುತ್ತೇವೆ.

ವ್ಯಂಗ್ಯವೆಂದರೆ, ಘರ್ಷಣೆಯಿಂದಾದ ಆಂತರಿಕ ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟವು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಮಾನತೆಯ ಹರಿಕಾರನಾಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಅದು ಎಲ್ಲಾ ಸಮುದಾಯ, ಧರ್ಮಗಳು ಮತ್ತು ಬುಡಕಟ್ಟು ಗುಂಪುಗಳ ಮೇಲೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ದುರಂತ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರದ ನಿಗಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ಮಾಹಿತಿಯ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಎಸಿಎಚ್ಆರ್, ಅಮ್ನೆಸ್ಟಿ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ನಂತಹ ಮಾನವ ಹಕ್ಕು ಸಂಘಟನೆಗಳು ಐಡಿಎಂಸಿ (ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಡಿಸ್ಪ್ಲೇಸ್ ಮೆಂಟ್ ಮಾನಿಟರಿಂಗ್ ಸೆಂಟರ್) ಯಂತಹ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಒಟ್ಟಾರೆ ಅಂದಾಜಿನ ಮೇರೆಗೆ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ 60 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಹಿಂಸಾಚಾರದಿಂದಾಗಿ ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿವೆ.
1990ರಲ್ಲಿ 2.5 ರಿಂದ 4 ಲಕ್ಷ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಪಂಡಿತರು ನಿರಾಶ್ರಿತರಾದರು. ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿ- 1993, 1996 ಮತ್ತು 1998ರಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಂನ ಕೊಕ್ರಝಾರ್ ಮತ್ತು ಬೊಂಗೈಗಾಂವ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಬೋಡೋ ಮುಸ್ಲಿಂ- ಬೋಡೋ ಸಂತಾಲ್ ಹಿಂಸಾಚಾರದಲ್ಲಿ 47,000 ಮಂದಿ ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟಗೊಂಡರು. ಹೀಗೆ ನಿರಾಶ್ರಿತರಾದವರಲ್ಲಿ 44,000 ಜನ ಮಕ್ಕಳೇ ಆಗಿದ್ದರು ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ.

2008ರಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಂನ ದರಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಉದಲ್ಗುರಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಬೋಡೋ-ಮುಸ್ಲಿಂ ಕಾಳಗಗಳಲ್ಲಿ 1,25,000 ಮಂದಿ ನಿರಾಶ್ರಿತರಾದರು. ಅಸ್ಸಾಂ-ಮೇಘಾಲಯ ಗಡಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಖಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು ನೇಪಾಳಿ ಭಾಷಿಕರ ನಡುವಣ ಹಿಂಸಾಚಾರದಲ್ಲಿ 4,000 ಜನ ಮನೆ-ಮಠ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಬೀದಿಪಾಲಾದರು. 1997ರಿಂದ 2009ರ ನಡುವೆ 31,703 ಬ್ರೂ ಗಳು ತ್ರಿಪುರಾದಿಂದ ಮಿಜೋರಾಂಗೆ ಪಲ್ಲಟಗೊಂಡರು. 2009ರಲ್ಲಿ ಛತ್ತೀಸ್ ಗಢದಲ್ಲಿ 1 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ನಿರಾಶ್ರಿತರಾದರು. 2002ರಿಂದೀಚೆಗೆ ಗುಜರಾತ್ ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 2007-08ರಲ್ಲಿ ಒರಿಸ್ಸಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹಿಂಸಾಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಮಂದಿಯ ಬದುಕುವ ಪರಿಸರ ಪಲ್ಲಟಗೊಂಡಿದೆ.

ಈ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಕೇವಲ ನೋಂದಾಯಿತ ಶಿಬಿರಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವವರದ್ದು ಮಾತ್ರವಾಗಿದೆ. ದಿಕ್ಕುದೆಸೆಯಿಲ್ಲದೆ ಚದುರಿಹೋಗಿರುವ, ಇಂದಿಗೂ ಎಲ್ಲೂ ಆಶ್ರಯ ಸಿಗದ ಮಂದಿಯ ಲೆಕ್ಕ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಲ್ಲ. ಅವರನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿದರೆ, ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಏರುತ್ತವೆ.

ಆಂತರಿಕ ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟದ ಕುರಿತಂತೆ 1998ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ 30 ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದೆ. ಇವುಗಳು ಪ್ರಚಲಿತ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು ಹಾಗೂ ಮಾನವೀಯ ಕಾಯ್ದೆಗಳಿಂದ ಆಯ್ದ ಸೂತ್ರಗಳಾಗಿದ್ದು, ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಹಿಂಸೆಯಿಂದಾಗಿ ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟಗೊಳ್ಳುವ ಜನರ ಹಿತರಕ್ಷಣೆಗೆ ಅನುಸರಿಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲೂ ಇದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಈ ಕುರಿತ ಸ್ಪಷ್ಟ ನೀತಿ ರೂಪಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಹಿಂಸೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿ ಬದುಕುವ ಪರಿಸರ ಕಳೆದುಕೊಂಡವರನ್ನು ಕೇವಲ ವಲಸಿಗರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅವರಿಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಹಕ್ಕುಗಳಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮಾನ್ಯ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಬಿಡುಗಡೆ, ಪುನರ್ವಸತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರ ಕುರಿತಂತೆ ಸಮಗ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೀತಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕಿದೆ.

ಭಯ ಹಾಗೂ ಜೀವಬೆದರಿಕೆ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಸ್ಥಳವನ್ನು ತೊರೆದು ಬೇರೆಡೆ ಹೋಗುವ ಜನರ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಮನ್ನಣೆ ದೊರೆಯದಿದ್ದರೆ ಅವರ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹದಗೆಡುತ್ತದೆ. ಅವರ ವಿತ್ತ-ಜೀವಿತಗಳಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆಯೇ ಇಲ್ಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಯಾವುದೇ ರಾಜಿಯಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನಿನ ಚೌಕಟ್ಟು ಇಲ್ಲದೆ, ಏಕರೂಪವಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ನ್ಯಾಯಯುತ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರದೆ, ನೀಡುವ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಪರಿಹಾರ ಅಥವಾ ಪುನರ್ವಾಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ನಿರಾಶ್ರಿತರ ಬದುಕನ್ನು ನರಕವಾಗಿಸುವುದಲ್ಲದೆ, ಸುಧಾರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಆಹಾರ, ನೀರು, ಆರೋಗ್ಯಪಾಲನೆ ಸೌಲಭ್ಯ ಒದಗಿಸುವಲ್ಲಿ- ಮಕ್ಕಳು, ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ವೃದ್ಧರು, ದುರ್ಬಲರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಅವರಿಗೆ ತಮ್ಮ ದಾಖಲೆಗಳು, ಮನೆಗಳು, ಭೂಮಿ, ಕಳೆದುಹೋದ ಜಾನುವಾರುಗಳು, ಜೀವನದ ಆಧಾರಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಘನತೆಯನ್ನು ಮರಳಿ ದೊರಕಿಸಲು ಯಾವುದೇ ಏಕಗವಾಕ್ಷಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಹಿಂಸಾಚಾರದಿಂದಾಗಿ ನೆಲೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡವರ ಮೇಲೆ ಆಗುವ ಲೈಂಗಿಕ ಅತ್ಯಾಚಾರ, ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರ ಬೇರ್ಪಡೆ, ಕುಟುಂಬದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ, ಮಕ್ಕಳ ಪಾಲನೆಯಲ್ಲಿ ಹತಾಶ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ, ಹೆಚ್ಚುವ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಹಿಂಸಾಚಾರ, ಪರಿಹಾರ ಶಿಬಿರಗಳಲ್ಲೇ ಲೈಂಗಿಕ ಶೋಷಣೆ- ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಮಾನಸಿಕ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ ವಿವರಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯ.

ಈ ಕುರಿತು ಸರಕಾರ ಸ್ಪಷ್ಟ ನೀತಿಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಬೇಕಾದರೆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೆಷ್ಟು ಹಿಂಸಾಚಾರದಿಂದಾಗುವ ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟಗಳು ನಡೆಯಬೇಕೋ? ಉತ್ತರಿಸುವವರು ಯಾರು?